Waarom bestaan wij? Of: Hoe pak je grote vragen aan? Voordracht Studiefestival Universiteit Leiden, 12 maart 2005.
Abstract Filosofie is niet vies van grote vragen. Volgens het gangbare beeld van de filosofie worden deze vragen echter nooit beantwoord. Heel anders is het volgens het gangbare beeld gesteld met de zogeheten empirische wetenschappen: ook zij stellen grote vragen, maar zij geven bovendien de antwoorden erbij. Dit gangbare beeld klopt echter niet helemaal, zoals wordt gedemonstreerd aan de hand van de Grote Vraag 'Waarom bestaan wij?'.

Liegen dichters de waarheid? Lezing Heyendaal Instituut/Openbare Bibliotheek Nijmegen, 15 dec. 2004.
Abstract Over de overeenkomsten en verschillen tussen twee boeken die rond mijn achtste mijn intellectuele horizon bepaalden: een bundel van Guido Gezelle en een wiskundeboek van mijn vader.
Causerie HTML | Patentontologie PDF

Polderkant en mosselman. Lezing studievereniging Symposion, 9 dec. 2004, Leiden.
Abstract Het Nederlandse poldermodel laat zich goed begrijpen als een exponent van het door Kant uitgedragen Verlichtingsdenken. Ook de rol van luidruchtige opinieleiders zoals Bolkestein, Cliteur, Philipse en Van Gogh past in dat beeld. Hun functie is het om ervoor te zorgen dat wij niet worden veroordeeld tot een tyrannie van de domme middenmoot. Voor het poldersysteem en de bijbehorende tolerantie, die nodig is om de luidruchtigheid te kunnen tolereren, betalen wij een hoge prijs, nl. een zekere mate van indifferentisme en engagementsverlies. In schril contrast daarmee staat het sociale en vaak (maar niet noodzakelijk) religieuze engagement van moslims. De recente, veelvuldige botsingen tussen polderkant en de mosselman leggen gevoelige plekken bloot in het Verlichtingsdenken.

Prolegomena voor een mediafilosofie. Voordracht stafcolloquium, Faculteit der Wijsbegeerte, Universiteit Leiden, 12 mei 2004.
Abstract Throughout its long history, philosophy has been remarkably silent about media of communication. With very few exceptions, this is still true today. Why have media failed to attract the attention of philosophy? A number of possible explanations are considered.
HTML | PDF

Waarom is er geen mediafilosofie? Openingslezing Studium Generale-reeks Zwijgende tolken. Over de rol van interfaces bij informatieoverdracht. Universiteit Utrecht, 2 febr. 2004.
Zwijgende tolken WEBSITE

Deelname expert seminar Dichters en de waarheid (Leuven/Nijmegen), Nijmegen, 18 okt. 2003.
Patentontologie PDF

Verkeerd verbonden? Lezing en workshop Preconference Veerstichting, Leiden, 1 okt. 2003.
Veerstichting WEBSITE

Filosofische aspecten van de kenniseconomie. Voordracht Ronde Tafel/Lagro Advocaten, Woerden, 24 febr. 2003.

Meer weten? Voordracht voor studievereniging Symposion, Leiden, 19 september 2002.
Abstract Tenminste vijfentwintig eeuwen al denkt de mens diep na over zichzelf en over de wereld. Is hij er wijzer op geworden? Met een beetje denkwerk zijn tenminste vijfentwintig manieren van wijzer worden te onderscheiden. En vijfentwintig keer geeft het antwoord op de vraag te denken.

Filosofie in de praktijk. Voordracht voor de Haagse Vestiging van de Universiteit Leiden, Den Haag, 25 september 2002.
Abstract De filosofie is in de afgelopen jaren steeds meer in trek bij het algemene publiek. Kennelijk heeft zij een zekere maatschappelijke functie. Wat maakt haar zo aantrekkelijk en wat is haar functie dan? Vaak wordt een antwoord op deze vraag primair gezocht in termen van brede maatschappelijke, culturele ontwikkelingen, waaronder het proces van toenemende secularisatie, zinverlies en de behoefte aan onthaasting. Ofschoon deze benadering zeer waardevol is, kiest deze voordracht een andere aanpak, uitgaande van de eigen aard van de filosofie. De vraag is dan, wat de filosofie uit haar eigen aard aan maatschappelijke functie heeft. Om hierop een antwoord te geven, wordt ingegaan op acht zelfbeelden van de filosofie, acht kernachtige wijzen waarop de filosofie zichzelf in de afgelopen 2500 jaar heeft begrepen. Achtereenvolgens passeren de revu: de filosoof als dienstmaagd, als koningin, als puber, als arts, de filosofie als wetenschap, als archief, als spel en als guerilla.

Filosofie van de procesoperator. Voordracht Symposium 45 jaar VaPro, Vakopleiding Procestechnologie, Dordrecht, 2001.
Abstract Het leren is in de afgelopen 50 jaar enorm veranderd. Opvallend is vooral dat leren steeds virtueler is geworden: het leren in de concrete praktijk, met een sleutel en een schroevendraaier in de hand, maakt plaats voor computers, simulaties en CD-ROM's. Welke filosofie schuilt achter deze ontwikkeling?

Geestverruimende wereld? Plenary session PAC-symposium, Leiden, 1 maart 2001.
Abstract Van nature zijn wij geneigd te denken dat onze geest de wereld op de een of andere manier afbeeldt. Onze theorieen en experimenten leggen structuren, wetten en verbanden bloot die er al waren voordat wij ze ontdekten. De geest hoeft enkel ruimte te maken om de wereld te bevatten, namelijk door de juiste begrippen en theorieen te ontwikkelen. Noem dit onze realistische standaardintuitie (RSI). Er is echter alle reden om de RSI in twijfel te trekken. Deze twijfels worden toegelicht aan de hand van enkele voorbeelden uit de geschiedenis van de scheikunde, met bijzondere aandacht voor de begrippen 'molecuul' en 'element'.

Wanneer is communicatie effectief? Lezing en workshop Baak à la carte, De Baak, Amsterdam, 11 mei 2001.
Abstract Ons gangbare idee van communicatie is dat van informatieoverdracht, boodschappen verzonden via een medium (gesprek, telefoon, video, memo, fax, email, ...). Media zijn min of meer neutraal ten opzichte van de boodschap: dezelfde informatie kan immers langs verschillende wegen worden overgebracht. We pompen er jaarlijks miljarden in om steeds meer informatie via steeds meer media aan de man te brengen. Waarom eigenlijk? Het idee is dat de communicatie hierdoor effectiever wordt. Maar wat is precies de pointe van communicatie? Een korte blik op de geschiedenis van de begrippen volstaat om te gaan twijfelen aan het gangbare beeld van communicatie en informatie. Ook blijken media allesbehalve neutraal te zijn. In zekere zin geldt dat "the medium is the message".

Waar komt betekenis vandaan? Gastcollege opleiding CKI, Utrecht, 2000.
Abstract Welke factoren bepalen de intentionele betrokkenheid van de geest en zijn begrippen op de wereld? Overzicht van de geschiedenis van de 'psychosemantiek', met speciale aandacht voor recente ontwikkelingen (internalisme vs. externalisme).
PDF

Filosofie van nieuwe media. Symposion, Leiden, 2001.

Socrates in cyberspace. Filosofie en media. Prometheus, Leiden, 20 december 2000.
Abstract Over de moeizame verhouding tussen filosofen en nieuwe media, toegelicht aan de hand van de reacties op het schrift (Socrates en Plato), de drukpers ("het buskruit van de geest"), de telefoon (Russell), de televisie en de computer.

Consciousness and the brain. Comments on Edelman and Tononi. Werkverband Psychiatrie en Filosofie. Utrecht, 8 december 2000.
Abstract Critical discussion of the 'Dynamic Core Hypothesis' proposed by Gerald Edelman and Giulio Tononi. According to that theory, conscious experience is sustained by a highly complex, highly differentiated, and highly integrated neural process, called a dynamic core, a distributed functional cluster of strongly interacting neuronal groups in the thalamocortical system. Gerald Edelman and Giulio Tononi, A universe of consciousness. How matter becomes imagination. Basic Books, New York, 2000. Giulio Tononi and Gerald Edelman, Consciousness and complexity, Science 282, 4 December 1998, pp. 1846-1851.

Waarneming in filosofische vogelvlucht. Twee voordrachten voor de Zomeruniversiteit ANW, Universiteit Leiden, 8-9 juni 2000.
Abstract Is waarneming direct of indirect? Subjectief of objectief? Wat is de rol van de waar-nemer, wat is de rol van het waargenomene? Geeft waarneming een beeld van de wereld, of projecteert de waarnemer zijn eigen beeld op de dingen? Vijf toon-aangevende voorbeelden uit de geschiedenis van de waarnemingsleer geven een beeld van de mogelijke antwoorden op deze vragen.
PDF

Filosofie van de nieuwe media. Voordracht voor het Studium Generale, KU Brabant, Tilburg, 30 mei 2000.
Abstract De nieuwe media brengen letterlijk een nieuwe werkelijkheid met zich mee. Niet alleen het nieuwe werelddorp van internet, niet alleen virtual realities, zoals in The Matrix, of cyber-tribes en Web-kolonies. Het fascinerende van de nieuwe media is dat zij gaandeweg de aard van onze ervaring veranderen en ons een andere kijk geven op de wereld. Die veranderingen onttrekken zich grotendeels aan het zicht: media passen ons als een tweede huid, zoals McLuhan zei. Zij maken zichzelf onzichtbaar, transparant, onmisbaar, verbinden zich direct met ons bewustzijn. Die relatie is dermate intiem en indringend dat je amper kunt volhouden dat het niet de wereld zelf is die verandert.

Moleculen. Voordracht voor het Chemisch Dispuut, Universiteit Leiden, 20 april 2000.
Abstract Taalkundig is het molecuul verwant met molest en molestatie. Zijn metafysische broers zijn substantie, essentie en accident, zijn fysische zussen het element en het atoom. Een vreemde familie? Enkele excursies in de geschiedenis en de filosofie van de scheikunde helpen ons begrijpen welk soort dingen moleculen eigenlijk zijn. Of beter: welk soort dingen zij zouden moeten zijn, want of zij bestaan moet worden betwijfeld.

Meer weten? Voordracht voor studentenvereniging Augustinus, Leiden, 23 maart 2000.
Abstract Tenminste vijfentwintig eeuwen al denkt de mens diep na over zichzelf en over de wereld. Is hij er wijzer op geworden? Met een beetje denkwerk zijn tenminste vijfentwintig manieren van wijzer worden te onderscheiden. En vijfentwintig keer geeft het antwoord op de vraag te denken.

The Matrix. De filosofie achter de film. Voordracht voor het Studiefestijn van de Universiteit Leiden, Leiden, 11 maart 2000.
Abstract Over de filosofische aspecten van The matrix, de nieuwe succesfilm van de gebroeders Wachowski, met bijzondere aandacht voor de gedachtenexperimenten van Rene Descartes (Meditationes de prima philosophia) en Hilary Putnam (Brains in a vat).

Espressofilosofie. Voordracht voor het Studiefestijn van de Universiteit Leiden, Leiden, 11 maart 2000.

Kennis en informatie. Gastcollege opleiding Multimedia voor kennisoverdracht, Universiteit Leiden, 7 februari 2000.
Abstract Over kennis en informatie zijn tegenwoordig sterk uiteenlopende opvattingen in zwang. Veel psychologen en filosofen neigen ertoe de twee te vereenzelvigen, of althans nauw met elkaar in verband te brengen. Hetzelfde geldt voor AI-ontwerpers en bouwers van expert systems, voor wie kennis uiteindelijk een datastructuur is. Ontwerpers van educatieve media-toepassingen voelen vaak juist een spanning tussen de informatie waarover zij beschikken en de kennis die hun ontwerpen moeten overdragen. Zij zoeken de oplossing in een geschikt gebruik van verschillende media voor de overdracht van kennis. In de 'postmoderne' organisatieleer en bedrijfskunde, ten slotte, wordt de afstand tussen kennis en informatie tegenwoordig steeds groter. Volgens gangbare opvattingen is het bijzondere aan de nieuwe 'kennis-economie' dat kennis een sterk persoonsgebonden kapitaalgoed is, dus meer dan een brok informatie dat naar believen kan worden opgeslagen en verhandeld. In dit college worden verschillende visies op kennis en informatie naast elkaar gezet en vergeleken. Waar komen de verschillende opvattingen vandaan? Wat hebben zij gemeen en wat sluiten zij uit? En vooral ook: hoe moeten wij ermee omgaan?

Ervaring, media en communicatie. Gastcollege opleiding Multimedia voor kennisoverdracht, Universiteit Leiden, 14 en 21 februari 2000.
Abstract Eerst zullen drie vragen aan de orde worden gesteld. 1. Wat is communicatie? 2. Welke rol spelen media daarbij? 3. Op welke wijze beânvloeden media de aard van onze ervaring? Dit deel van het college begint bij de semantiek van de Griekse filosoof Aristoteles (384-322) en eindigt met het neotribalisme van de jongste web-gebruikers. In het tweede deel van het college zullen wij proberen te achterhalen welke beperkingen en welke mogelijkheden het gebruik van nieuwe media met zich meebrengt waar het gaat om kennisoverdracht.

Filosofie en management. Voordracht voor de Faculty Club, Universiteit Utrecht, 18 januari 2000.
Abstract In de typisch 'moderne' management-ideologie staat de rationele, vaak berekenende beheersing van bronnen, processen en producten centraal. Sinds het begin van de jaren '80 is in de wereld van organisatieadvies en bedrijfskunde echter een 'postmoderne' tegenstroming ontstaan die in de afgelopen jaren steeds meer terrein heeft gewonnen. Deze stroming richt zich niet primair op getal en beheersing, maar op creativiteit, op individuele ontplooiing en op relaties tussen personen. Het bijpassende nieuwe zelfbegrip van de manager lijkt minder rationeel en meer humaan te zijn. Zo humaan zelfs, dat het aansturen van personen en processen uitdrukkelijk rekening houdt met de emotionele vermogens van de betrokkenen. Het is echter nog maar de vraag of de postmoderne aanpak zich werkelijk weet los te maken van het geijkte management-denken. Een filosofische schets van de wortels en vertakkingen van begrippen als 'management' en 'organisatie' probeert hierin enige helderheid te brengen.

Communication, corporation, identity. Voordracht jaarvergadering Agfa Gevaert, Division Consumer Goods, Budapest, 28 november 1999.
PDF

Biologie, archeologie, mythologie. Voordracht conferentie ANW, Diergaarde Blijdorp, Rotterdam, 4 november 1999.
Abstract 1. Archeologie van het leven. De wortels van ons denken over het leven in de klassieke filosofie van het levensbeginsel (Gr. psyche, Lat. anima) 2. Mythologie van het leven. De illusie dat het levende een vaste, natuurlijke soort vormt waarvoor wij steeds betere criteria ontdekken. Met vier voorbeelden. 3. Eerste voorbeeld. De wetenschappelijke revolutie (1550-1750). Descartes (1596-1650), J. de Vaucanson (1709-1782), J.O. de Lamettrie (1709-1751) 4. Tweede voorbeeld. De reactie van de Romantiek (1750-1850). Holistische, quasi pan-vitale natuuropvatting. 5. Derde voorbeeld. Nieuwe industrieën en wetenschappen (1850-1950). Van Friedrich Wöhler (1828) tot Stanley Miller (1952) 6. Vierde voorbeeld. De rol van de techniek (1950-nu). Van Francis Crick en James Watson (1953) tot Artificial Life, Gen-geneering.
PDF

Lichaam en geest. Voordracht Studium Generale Leiden, 28 oktober 1999.

Kennen de sterren hun wiskunde? Voordracht Sterrenwacht Leiden, 24 februari 1999.
Abstract Het is tegenwoordig niet alleen onder geleerden een gemeenplaats dat de natuur wiskundige wetten volgt. Van oudsher geldt dat bij uitstek voor de hemel-lichamen, waarvan men dacht dat zij perfecte meetkundige figuren beschrijven. Tegenwoordig ligt dat niet wezenlijk anders, al zijn de bereke-ningen natuurlijk complexer geworden en is de wiskunde veel ingewikkelder. Over het doel van die wiskunde bestaat sinds jaar en dag verschil van mening. Volgens sommigen gaat het erom de waargenomen verschijnselen zo correct mogelijk te beschrijven, wat naar een oude Griekse uitdrukking heet het 'redden van de verschijnselen'. Volgens anderen is het doel de principes van de natuur bloot te leggen, de verborgen oorzaken die verantwoordelijk zijn voor wat wij waarnemen. Welke van deze twee zienswijzen is de juiste?

Kenmerken van het leven. Voordracht conferentie Algemene Natuurwetenschappen, Museum Naturalis, Leiden, 11 februari 1999.

Vrijheid. Drie lezingen voor het HOVO, Leiden, 1998-1999.
Abstract Het probleem van de vrije wil bij Descartes, Hume en Wittgenstein.

Spanning. Voordracht Wetenschaps en Techniekweek 1998, Universiteit Leiden, 67 oktober 1998.
Abstract De prehistorie van de wet van Ohm.
PDF

De kelders van cyberspace. Voordracht symposium Virtual Reality, Electrotechnische Vereniging, TU Delft, 13 mei 1998.
Abstract Welke invloed zal VR hebben op mens en maat-schappij? Bijna onopgemerkt is ons begrip van ervaring aan het veranderen. Maar als je in de kelders van cyberspace kijkt, zie je dat het gaat om een ontwikkeling die al veel langer aan de gang is. Is dat goed of slecht? Kan het worden teruggedraaid?
HTML

David Hume. Voordracht CREA Amsterdam, 28 april 1998.
Abstract Leven en werk van de beroemde Schotse empirist David Hume (1711-1776), met bijzondere aandacht voor zijn invloed op de latere filosofie.
PDF

Wonen als plaatsbepaling: De geschiedenis van de ruimte. Voordracht symposium De nieuwe dimensies van de woningplattegrond. Stedelijke Woningdienst Amsterdam, 23 april 1998.
Abstract 1. Ruimte. Ruimte is in ons denken een universele, homogene fysische grootheid geworden. Zij kan naar believen worden ingedeeld, gevuld, geordend en afgebakend. Dat is ook wat woningen en hun delen tegenwoordig worden geacht te doen: een willekeurig stuk ruimte afbakenen. 2. Identiteit. Steeds meer mensen zijn, kunnen en doen ongeveer hetzelfde. Wij zijn sociaal mobieler geworden, daarmee ook meer inwisselbaar voor elk ander. Personen en groepen hebben steeds minder een 'eigen' identiteit en steeds meer een inwisselbare 'leen'-identiteit. Dit heeft zijn weerslag op ons wonen: woningen en hun delen moeten veranderlijk en inwisselbaar zijn om onze veranderlijke identiteit te kunnen accommoderen. 3. Functionaliteit. De logische stap na het prefunctionele bouwen en het functionele ontwerpen van woonruimten is multifunctionaliteit. Die stap is eigenlijk al gezet. De volgende stap is afunctionaliteit: de ruimten en hun indeling worden volledig functie-neutraal. De drie begrippen hangen onderling samen. Met name delen zij een geschiedenis die uitmondt in een soms 'postmodern' genoemd heden. Wat betekent dat voor ons? Kun je aan die geschiedenis ontsnappen? Kun je eraan bijdragen? Kun je haar koers verleggen?

The logical structure of experience. Voordracht Leiden Conference on Mind and world, 22 september 1997.
HTML

Inleiding en praesidium van Leiden Conference on Mind and world. Faculteit der Wijsbegeerte, Universiteit Leiden, 22-23-24 september 1997.

Emergentie en bewustzijn. Voordracht symposium Emergentie, CKI, Utrecht, 28 mei 1997.
Abstract Is emergentie een reëel of een rationeel fenomeen? Over emergentie, superveniëntie en de veertien valkuilen van het gelaagde universum.

Analyticiteit van Kant tot Quine. Gastcollege Universiteit Leiden, 12 mei 1997.

Organisator, voorzitter en discussieleider vakgroepscolloquium Kennisleer en Metafysica, Leiden, 13 december 1996.

Schoonheid en architectuur. Organisator, voorzitter en discussieleider vakgroepscolloquium Kennisleer en Metafysica, Leiden, 29 november, Schoonheid en rationaliteit.

Opmerkingen bij James McAllister, Beauty and revolution in science. Voordracht Leiden, 29 november 1996.

Socrates in cyberspace. Voordracht Studium Generale, Maastricht, 26 november 1996.
Abstract Filosofen stellen sinds mensenheugenis vragen waarop niemand het antwoord weet. Een zo'n eeuwig raadsel is de vraag wat denken is (incl. redeneren, begrijpen, waarnemen, willen en voelen). Een moderne vorm ervan is de vraag of wij misschien een soort computers zijn, en omgekeerd, of ook computers kunnen denken. Men beweert tegenwoordig wel dat de geest een vorm van software is, die in ons geval draait op de hardware van het brein. Let wel, het gaat hier om veel meer dan een gratuite filosofensuggestie. Er gaan miljarden om in deze branche, zowel in de wetenschap als in de industrie. Terwijl kunstmatige intelligentie ons steeds vertrouwder wordt, en terwijl wij zelfs steeds meer als een computer gaan denken, dreigen wij het oorspronkelijke raadsel echter uit het oog te verliezen: wat was denken ook alweer? De lezing gaat in op een aantal raadselachtige experimenten met geesten en computers, waaronder dat van de 'Chinese Room'. Het lijkt alsof er ergens iets mis is gegaan in ons denken over denken. Maar waar precies en waarom? Wat hebben computers ermee te maken en kan het nog worden hersteld? Eigenlijk had het denken nooit mogen worden uitgevonden.

Deelname workshop Aspects of empiricism met Bas van Fraassen, Berg en Dal, 14-15 november 1996.

What can the semantic properties of innate representations explain?. Voordracht International Conference on Human Action and Causality, Utrecht, 24-26 april 1996.

Comments on Martin Davies and Anthony Atkinson. Workshop Consciousness. Beek/Nijmegen, 11-12 april 1996.

Block over bewustzijn. Voordracht voor de workshop Consciousness, KU Nijmegen, 1 maart 1996.

Hersenspoelen en koppensnellen. Over metaforen. Voordracht voor de lezingencyclus Faculteit der Wijsbegeerte/Universiteit Leiden, Leiden, 22 februari 1996.

Wat heeft taal met filosofie te maken? Voordracht voor de lezingencyclus Faculteit der Wijsbegeerte/Universiteit Leiden, Leiden, 23 februari 1995.

World and mind. Mental content from Aristotle to Millikan. Voordracht in workshop met Ruth Millikan, Nijmegen, 3-4 november 1994.

Organisator/cursusleider seminar Internationale School voor Wijsbegeerte, De herontdekking van de geest, Leusden, 27-28 oktober 1994.

Real knowledge. Voordracht in workshop met Hilary Putnam, Utrecht, 23-24 september 1994.

Werkelijke kennis. Korte voordracht bij promotie, KUN, Nijmegen, 14 september 1994.

Neuronen, vectoren, begrippen. Voordracht voor de opleiding Cognitieve en Kunstmatige Intelligentie (CKI), Universiteit Utrecht, Utrecht, 21 april 1994.

Geschiedenis van de res computans. Voordracht voor de lezingencylcus Faculteit der Wijsbegeerte/Universiteit Leiden, Leiden, 14 maart 1994.

Spanningen in de cognitiewetenschap. Voordracht voor AiO-netwerk Grondslagen van de menswetenschappen, Nijmegen, 18 februari 1994.

Beyond internalism and externalism. Voordacht in workshop met Paul Churchland, Leusden, oktober 1993.

Quine over onbepaaldheid van vertaling en onderbepaaldheid van theorie. Voordracht voor de Haagse Vereniging voor Wijsbegeerte. 's-Gravenhage, december 1992.

Tegen de natuur van het denken? Voordracht voor de cyclus Wat denken wij wel? Over kunstmatige intelligentie van het Studium Generale, K.U. Nijmegen, december 1992.

Deelname aan de International Conference Metaphysics, Hermeneutics, Humanities. Postgradute School of Philosophical Studies, Nijmegen, 9-10 december 1992.

Deelname congres Rom Harre and Friends. Leusden, 24-25 juni 1992

Deelname aan de workshop van het Erasmus Ascension Symposium, Physics and Our View of the World. Leiden/Oosterbeek, 27-30 mei 1992.

Inleidingen en discussieleiding bij Churchland Symposium. Leiden, 16-20 maart 1992.

Bulhof en het boek der natuur. Voordracht voor het Leiden Seminar for First Philosophy. Leiden, 27 maart 1992.
PDF | HTML

Deelname congres Mechanisms of Learning and Cognition. A Parallel Distributed Approach. Nijmegen, 9-11 december 1991.

Kant en het connectionisme. Internationale School voor Wijsbegeerte, Leusden, 12 oktober 1991.
Abstract Vergelijking van klassieke cognitivistische en connectionistische modellen op een cruciaal punt: hun semantiek. Op grond van een a priori semantisch argument wordt door velen beweerd dat connectionistische modellen cognitief gezien irrelevant zijn; het zijn hooguit implementatiemodellen voor klassieke theorie«n.

De betekenismachine. Het mensbeeld in de moderne wetenschap. Voordracht voor de lezingencyclus Mensbeelden, Universiteit Leiden. Leiden, voorjaar 1991.

Realiteit en representatie. Voordracht gehouden voor het stafcolloquium Faculteit der Wijsbegeerte, Universiteit Leiden. Leiden, 22 november 1990.

Psychosemantics. Voordracht gehouden voor het Leiden Seminar for First Philosophy. Leiden, 16 november 1990.

Psychosemantiek. Voordracht gehouden voor het netwerk Grondslagen. Filosofie en geschiedenis van de menswetenschappen. Nijmegen, 27 juni 1990.

Vrijheid = noodzaak, recht = plicht. De paradoxale ontologie van de vrijheid bij Hegel. Voordracht voor de lezingencyclus Vrijheid, Universiteit Leiden. Leiden, 5 maart 1990.

Connectionisme en computationalisme. Voordracht voor de werkgroep ANIMA. Nijmegen, 13 december 1989.

Natuurlijke en kunstmatige intelligentie. Voordracht voor Symposium Kunstmatige intelligentie en menselijk denken (Stichting Rembrandt). Leiden, 12 oktober 1989.

PDP en methodologisch solipsisme. Voordracht voor de werkgroep ANIMA. Rotterdam, 21 april 1989.

Het vis viva-debat in de 17e en 18e-eeuwse natuurfilosofie. Voordracht voor het Colloquium Promovendi Wijsbegeerte. Nijmegen, 7 april 1989.

Donald Davidsons superveni«ntie en anomalie. Voordracht gehouden voor de werkgroep ANIMA, Utrecht, 17 februari 1989.

Doeloorzaken en werkoorzaken in de 17e-eeuwse fysica en metafysica. Voordracht gehouden voor de Faculteit der Wijsbegeerte, Universiteit Leiden, 13 februari 1989.